Kısa cevap: “Silinebilir” ve “mat” birbirinin alternatifi değildir; biri boyanın temizlenebilirliğini, diğeri parlaklık derecesini anlatır. Günümüzde mat ama silinebilir iç cephe boyaları yaygındır. Salon ve yatak odasında mat ya da ipek mat silinebilir boya, mutfak, banyo ve çocuk odasında ise silinebilirliği yüksek, küf önleyici seriler en doğru seçimdir.
Boya bayisinde ya da teklif aşamasında karşınıza çıkan isimler kafa karıştırıcı olabilir: tam mat, ipek mat, saten, yarı parlak, silinebilir, süper silinebilir. Bu yazıda bu terimlerin ne anlama geldiğini, evinizin hangi odasında hangisinin işe yarayacağını ve sık yapılan seçim hatalarını sade bir dille anlatıyoruz.
Parlaklık ve silinebilirlik farklı şeylerdir
Parlaklık derecesi, boyanın kuruduktan sonra ışığı ne kadar yansıttığını anlatır. Tam mat boya ışığı neredeyse hiç yansıtmaz, parlak boya ise ayna gibi yansıtır. Aradaki dereceler genellikle ipek mat, saten ve yarı parlak olarak adlandırılır.
Silinebilirlik, boyanın yüzeyinin nemli bir bezle silindiğinde ne kadar dayandığını anlatır. Eskiden silinebilirlik parlaklıkla birlikte artardı: mat boya silinmez, parlak boya silinirdi. Bugün ise boya teknolojisi sayesinde mat görünümlü ama silinebilir boyalar standart hale geldi.
Bu yüzden boya seçerken iki soruyu ayrı ayrı sormak gerekir: “Ne kadar parlak görünsün?” ve “Ne kadar silinebilir olsun?”
Mat boya
Mat boya ışığı dağıtır, bu yüzden duvardaki küçük dalgaları, macun izlerini ve kusurları en iyi gizleyen yüzeydir. Renkler matta daha derin ve yumuşak görünür; özellikle koyu yeşil, petrol mavisi ve kiremit gibi tonlar matta en güzel halini alır.
Eski tip, ekonomik seri mat boyaların zayıf yanı silinmeye dayanıksız olmasıdır. Bir leke silindiğinde o bölgede parlak bir iz ya da renk açılması kalabilir. Bu nedenle mat istiyorsanız “silinebilir mat” olarak tanımlanan serilere yönelmek gerekir.
Nerede: Salon, yatak odası, tavan, az trafikli koridorlar.
İpek mat boya
İpek mat, mat ile saten arasında hafif bir parlaklık taşır. Yakından bakıldığında yumuşak bir ışıltı fark edilir ama duvar parlak görünmez. Silinebilirliği genellikle mattan daha yüksektir.
Nerede: Salon, yatak odası, çocuk odası, antre ve koridor. Ev boyamada en dengeli ve en sık tercih edilen seçimdir.
Saten ve yarı parlak boya
Saten ve yarı parlak boyalar daha fazla ışık yansıtır ve yüzeyi daha dayanıklı hale getirir. Sık temizlik gereken alanlarda avantaj sağlar. Ancak parlaklık arttıkça duvardaki her kusur da daha görünür hale gelir; yandan vuran ışıkta dalgalar ve rulo izleri belirginleşir.
Nerede: Kapı, pencere pervazı, süpürgelik, mutfak tezgâh arası, banyo. Geniş duvar yüzeylerinde yalnızca yüzey çok düzgünse tercih edilmelidir.
Silinebilir ve süper silinebilir boyalar
Silinebilir boyalar, yüzeyde lekenin içeri işlemesini zorlaştıran daha sıkı bir film oluşturur. Kalem izi, el izi, yemek sıçraması gibi lekeler nemli bir bezle temizlenebilir. Markalar silinebilirlik seviyesini farklı isimlerle ifade eder; teklifte serinin adının yazmasının önemli olmasının bir nedeni de budur.
Nerede: Mutfak, banyo, çocuk odası, koridor, merdiven boşluğu ve evcil hayvanlı evlerde alt duvarlar.
Oda oda hangi boya?
- Salon: Silinebilir mat ya da ipek mat. Koyu vurgu duvarlarında mat.
- Yatak odası: Mat ya da ipek mat. Düşük kokulu seriler tercih edilebilir.
- Çocuk odası: Silinebilir ipek mat, düşük VOC’lu. Ayrıntılar için çocuk odası renk seçimi ve güvenli boya.
- Mutfak: Yüksek silinebilirlikte, buhara dayanıklı seri.
- Banyo: Küf önleyici, silinebilir banyo boyası. Ayrıntılar için banyo ve mutfak boyası.
- Tavan: Mat tavan boyası. Neden mat olması gerektiğini tavan boyası nasıl yapılır yazımızda anlattık.
- Koridor ve antre: Silinebilir ipek mat. Çanta, ayakkabı ve el izleri en çok burada olur.
- Kapı ve süpürgelik: Saten ya da yarı parlak, su bazlı ahşap boyası.
Silinebilir boya nasıl temizlenir?
Silinebilir boya “her şeye dayanır” anlamına gelmez. Doğru temizlik, boyanın ömrünü uzatır:
- Boyanın tam kürlenmesini bekleyin. Dokunma kuruluğu birkaç saatte olur, ama silmeye tam dayanıklılık için en az iki hafta beklemek gerekir.
- Yumuşak bir sünger ya da mikrofiber bez kullanın.
- Ilık su ve az miktarda sıvı sabun yeterlidir. Aşındırıcı krem ve tel süngerden kaçının.
- Lekeyi bastırarak değil, nazik dairesel hareketlerle silin.
- Önce görünmeyen bir köşede deneyin.
Evcil hayvanlı ve kalabalık evler için
Kedi ve köpeklerin sürtündüğü alt duvarlar, koridor köşeleri ve kapı çevreleri evin en hızlı kirlenen yerleridir. Bu evlerde tüm duvarları parlak boyamak yerine silinebilir ipek mat bir seri seçmek, hem şık bir görünüm hem de kolay temizlik sağlar. Kalabalık evlerde antre ve koridor için bir ton daha koyu, silinebilir bir renk seçmek de günlük izlerin daha az görünmesine yardımcı olur.
Sık yapılan hatalar
Tüm evi parlak boyaya boyamak: Parlak boya temizliği kolaylaştırır ama duvardaki her kusuru gösterir ve modern iç mekânlarda soğuk durabilir.
Mutfakta ekonomik mat boya kullanmak: Yağ lekesi mat ve silinmez boyaya işler; birkaç ay içinde duvar yeniden boya ister.
Rötuşta farklı parlaklık kullanmak: Mat bir duvara ipek mat ile rötuş yapıldığında, renk aynı olsa bile yandan bakınca rötuş yeri belli olur. Rötuş için mutlaka aynı seri ve parlaklıktaki boya kullanılmalıdır. Bu yüzden iş bitince bir miktar artan boyayı saklamanızı öneririz.
Seri adı yazmayan teklif: “Silinebilir boya” ifadesi tek başına yeterli değildir; aynı markanın farklı serileri arasında belirgin fark vardır. Bu konuyu boyacı seçerken dikkat edilmesi gerekenler yazımızda da ele aldık.
Sık sorulan sorular
Mat boya silinir mi? Silinebilir olarak tanımlanan mat serilerde evet. Ekonomik seri mat boyalarda silme, parlak iz ya da renk açılması bırakabilir.
İpek mat mı daha iyi, mat mı? İkisi de iyi bir seçimdir. Duvarlarınız çok düzgün değilse veya derin renkler kullanacaksanız mat, sık temizlik gerekecekse ipek mat daha avantajlıdır.
Silinebilir boya daha mı pahalı? Genellikle ekonomik serilere göre daha üst bir fiyat grubundadır, ama daha uzun süre temiz kaldığı için yeniden boya ihtiyacını erteler. Güncel fiyatlar için boya badana fiyatları sayfamıza bakabilirsiniz.
Eski parlak boyanın üzerine mat boya sürülür mü? Sürülür, ama parlak yüzeyin hafifçe zımparalanması ve uygun astarla hazırlanması gerekir. Aksi halde yeni boya iyi tutunmayabilir.
Hangi odada hangi boyayı kullanacağınızdan emin değilseniz keşif sırasında birlikte karar verebiliriz. Ücretsiz teklif için iletişim sayfamızdan bize ulaşın.
