Kısa cevap: Tavan boyasında sonucu üç şey belirler: lekenin kaynağının çözülmesi, leke kapatıcı astar ve mat, yüksek örtücülüğe sahip tavan boyası. Sararmış ya da su lekesi olan bir tavanı doğrudan beyaz boyayla kapatmak işe yaramaz; leke birkaç hafta içinde boyanın içinden geri çıkar. Tavan her zaman duvarlardan önce boyanır ve rulo izi kalmaması için pencereye dik yönde, yaş kenar bırakılarak çalışılır.
Tavan, evde en az dikkat edilen ama en çok göze batan yüzeylerden biridir. Duvarlar yeni boyanmış bir odada sararmış bir tavan, odanın tamamını bakımsız gösterir. Üstelik tavan, ışığın yandan vurması nedeniyle her rulo izini ve her lekeyi açıkça gösterir. Bu yazıda tavanların neden sarardığını, lekelerin neden geri geldiğini ve doğru tavan boyasının adımlarını anlatıyoruz.
Tavan neden sararır?
Tavan sararmasının en yaygın nedenleri şunlardır:
- Mutfak buharı ve yağ: Pişirme sırasında yükselen yağlı buhar tavanda ince bir tabaka oluşturur. Zamanla bu tabaka sarı ve yapışkan bir görünüm alır.
- Sigara dumanı: Kapalı alanda içilen sigara, tavanda belirgin sarı-kahverengi lekeler bırakır. Bu lekeler suda çözünür ve normal boyanın içinden geçer.
- Kombi ve soba isi: Eski evlerde soba ya da şömine kullanımı tavanda gri-siyah bir is tabakası bırakır.
- Zamanla eskime: Bazı eski boyalar ışık ve zamanla kendiliğinden sararabilir.
Su lekesi ve nem izi
Tavanda kenarları belirgin, sarı ya da kahverengi halkalar görüyorsanız bu çoğu zaman bir su sızıntısının izidir. Apartmanlarda üst kattaki banyo ya da mutfak tesisatı, en üst katlarda ise çatı ve teras en sık kaynaklardır.
Bu durumda ilk adım boya değil, sızıntının kaynağının bulunmasıdır. Kaynak çözülmeden yapılan boya, bir sonraki sızıntıda aynı lekeyle geri döner. Kaynak çözüldükten sonra da tavanın tamamen kuruması beklenmelidir; ıslak bir tavana sürülen astar tutunmaz.
Banyo ve mutfak tavanında küf
Banyo tavanındaki siyah noktalar çoğunlukla küftür. Küfün üstünü boyamak sporları öldürmez; birkaç ay içinde boya kabarır ve siyah lekeler geri çıkar. Doğru sıra şudur: küf giderici solüsyon, tam kuruma, antibakteriyel astar ve küf önleyici banyo boyası. Konuyu ayrıntılı olarak banyo ve mutfak boyası: küf ve nem yazımızda anlattık.
Adım adım tavan boyası
- Koruma: Zemin ve mobilyalar tamamen örtülür. Tavan boyasında damlama, duvar boyasına göre çok daha fazladır.
- Avize ve aksesuarlar: Avizeler sökülür ya da naylonla sarılır, spot çerçeveleri ve kartonpiyer kenarları maskelenir.
- Temizlik: Yağlı ve isli tavanlar uygun bir temizleyiciyle silinir. Yağlı bir yüzeye boya tutunmaz.
- Onarım: Çatlaklar ve dökülen bölgeler macunlanır, zımparalanır.
- Leke kapatıcı astar: Sararmış, su lekeli ya da isli bölgelere leke kapatıcı astar sürülür. Leke yaygınsa tüm tavana uygulanır.
- İki kat tavan boyası: Mat, yüksek örtücülüğe sahip tavan boyası iki kat uygulanır.
- Duvar kenarı: Tavan bittikten sonra duvar boyası yapılır ve tavan-duvar birleşimi düzgün bir çizgiyle tamamlanır.
Rulo izi bırakmadan tavan nasıl boyanır?
Tavana ışık yandan vurduğu için rulo izleri en çok burada görünür. İzleri en aza indirmek için:
- Pencereye dik yönde çalışın. Son rulo darbeleri ışığın geldiği yöne paralel olmalıdır; böylece izler gölge yapmaz.
- Yaş kenar bırakın. Bir bölümü bitirip kurumadan bir sonraki bölüme geçin. Kurumuş boyanın üzerine yarım kalmış bir şerit eklemek iz yapar.
- Mat boya kullanın. Parlak ve ipek mat boyalar tavanda her dalgayı gösterir. Tavan için mat boya neredeyse kuraldır.
- Boyayı fazla yaymayın. Ruloda az boya kalınca bastırarak yaymak, ince ve eşit olmayan bir kat bırakır.
Tavan hangi renk olmalı?
Çoğu evde tavan beyazdır ve bu genellikle doğru seçimdir; beyaz tavan ışığı odaya geri yansıtır ve tavanı yüksek gösterir. Ancak tavan beyazının tonu duvar rengiyle uyumlu olmalıdır. Sıcak tonlu bir duvar ile çok soğuk, mavimsi bir tavan beyazı yan yana geldiğinde çatışır.
Yüksek tavanlı ya da derin bir duvar rengi kullanılan odalarda tavanı duvar renginin çok açık bir tonuna boyamak, odaya daha bütünlüklü bir görünüm kazandırabilir. Beyazlar arasındaki farkları RAL renk kodu nedir yazımızda RAL 9010 ve RAL 9001 örnekleriyle anlattık.
Tavan boyasında güvenlik ve konfor
Tavan boyası, merdiven ve iskele sehpasıyla çalışılan, baş yukarıda yapılan yorucu bir iştir. Kendiniz yapmayı düşünüyorsanız sağlam bir merdiven, uzatma sopalı rulo, koruyucu gözlük ve avize bağlantıları için elektriğin kesilmesi şarttır. Yüksek tavanlı eski evlerde ve merdiven boşluklarında ise işi profesyonel bir ekibe bırakmak hem güvenlik hem de sonuç açısından daha doğrudur.
Sık yapılan hatalar
Lekeyi doğrudan beyaz boyayla kapatmak: Sigara ve su lekeleri suda çözünür; su bazlı boya ile kapatıldığında birkaç gün ya da hafta içinde yeniden belirir. Leke kapatıcı astar şarttır.
Önce duvarı, sonra tavanı boyamak: Tavan boyası duvara damlar ve sıçrar. Doğru sıra her zaman tavandan aşağı doğrudur.
Yağlı tavanı temizlemeden boyamak: Mutfak tavanında yağ tabakası temizlenmeden sürülen boya bir süre sonra pul pul dökülür.
Sadece lekeli kısmı boyamak: Eski tavan boyası zamanla tonunu kaybettiği için lokal rötuş belirgin bir yama gibi görünür. Tavan genellikle bütün olarak boyanmalıdır.
Sadece tavan boyatılır mı?
Evet. Yalnızca tavan, yalnızca banyo tavanı ya da sadece mutfak gibi küçük işleri de yapıyoruz. Küçük işlerin nasıl fiyatlandığını ve sararmış tavana özel çözümlerimizi tavan boyama sayfamızda bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Tavan boyası kaç kat yapılır? Leke kapatıcı astar gerekiyorsa bir kat astar, ardından iki kat tavan boyası standarttır. Temiz ve sağlam bir tavanda bazen bir kat yeterli olabilir; bu keşifte değerlendirilir.
Tavan boyası ile duvar boyası aynı mı? Hayır. Tavan boyaları mat ve yüksek örtücülükte olacak şekilde üretilir. Duvar boyası tavanda kullanılabilir ama genellikle daha fazla parlaklık ve iz bırakır.
Alçıpan asma tavan boyanır mı? Evet. Alçıpan derzleri ve vida başları önceden macunlanıp zımparalanır, ardından astar ve tavan boyası uygulanır. Ayrıntılar için alçıpan ve kartonpiyer sayfamıza bakabilirsiniz.
Tavan boyası ne kadar sürede kurur? Su bazlı tavan boyası birkaç saat içinde dokunma kuruluğuna gelir; iki kat arasında genellikle aynı gün geçiş yapılır.
Sararmış, lekeli ya da küflü tavanınızın fotoğrafını gönderin; ücretsiz teklif için iletişim sayfamızdan bize ulaşın.
