Kısa cevap: Su bazlı iç cephe boyalarında koku çoğunlukla 24 saat içinde belirgin şekilde azalır, iyi havalandırılan bir odada iki üç gün içinde neredeyse tamamen kaybolur. Yağlı (solvent bazlı) boyalarda ise koku bir haftayı bulabilir. Kokuyu hızlı geçirmenin en etkili yolu karşılıklı pencereleri açarak çapraz havalandırma yapmak ve odayı ilk gün kapalı tutmamaktır.
Yeni boyanmış bir evin kokusu bazıları için temizlik hissi verirken, bazıları için baş ağrısı ve uykusuz bir gece demektir. İyi haber şu ki günümüzde iç mekânda kullanılan boyaların çoğu su bazlıdır ve kokuları eskiye göre çok daha hafiftir. Bu yazıda kokunun nereden geldiğini, ne kadar sürdüğünü ve evde yaşamaya devam ederken nasıl yönetileceğini anlatıyoruz.
Boya kokusu nereden gelir?
Boyanın kokusu, boya kururken havaya karışan uçucu bileşiklerden gelir. Bu bileşiklere kısaca VOC (uçucu organik bileşik) denir. Boya duvara sürüldükten sonra içindeki su ya da çözücü buharlaşır ve bu sırada koku yayılır. Kuruma ilerledikçe buharlaşma azalır, koku da azalır.
Kokunun yoğunluğu ve süresi temelde üç şeye bağlıdır:
- Boyanın türü: Su bazlı plastik ve silikonlu iç cephe boyaları hafif kokar. Yağlı boyalar, sentetik vernikler ve bazı astarlar çok daha yoğun ve uzun süreli kokar.
- Boyanan alan: Tek bir odanın boyanması ile tüm dairenin aynı gün boyanması arasında büyük fark vardır.
- Havalandırma: Aynı boya, pencereleri açık bir odada çok daha hızlı kokusunu kaybeder.
Boya türüne göre koku süresi
Su bazlı iç cephe boyası: Uygulama günü belirgin, ertesi gün hafif, iki üç gün içinde çoğu zaman fark edilmeyecek düzeydedir.
Düşük VOC’lu (kokusuz) boyalar: Uygulama sırasında bile koku çok hafiftir. Bebek odası, yatak odası ve astım hassasiyeti olan evler için tercih edilir.
Yağlı boya ve sentetik vernik: Kapı, pencere ve ahşap aksamda kullanılır. Kokusu daha keskindir ve birkaç günden bir haftaya kadar sürebilir. Bu yüzden ahşap boyalarında su bazlı alternatifler giderek yaygınlaşıyor; ayrıntılar için kapı, pencere ve ahşap boyama sayfamıza bakabilirsiniz.
Leke kapatıcı astarlar: Bazı leke kapatıcı astarlar solvent bazlıdır ve kısa süreli ama keskin bir koku yapar. Genellikle sadece sorunlu bölgelere sürüldüğü için etkisi sınırlı kalır.
Boya kokusu nasıl hızlı geçer?
1. Çapraz havalandırma yapın. Odanın tek penceresini açmak yetmez. Karşılıklı iki pencereyi ya da pencere ile kapıyı açık tutarak hava akımı oluşturun. Hava akımı, kokunun en hızlı dağılmasını sağlayan yöntemdir.
2. Vantilatörü pencereye doğru çevirin. Odanın içine değil, dışarıya doğru çalışan bir vantilatör kirli havayı dışarı iter. Bu yöntem özellikle tek pencereli odalarda işe yarar.
3. Odayı ilk gün kapatmayın. Boyadan sonra odanın kapısını kapatıp ertesi gün açmak kokunun içeride birikmesine neden olur. İlk 24 saat mümkün olduğunca açık tutun.
4. Isıtmayı dengeli kullanın. Kışın oda çok soğuk olursa boya geç kurur ve koku uzar. Hafif ısıtma ile havalandırmayı birlikte kullanmak kurumayı hızlandırır.
5. Boya kutularını evden çıkarın. Kapağı açık ya da yarım kalan boya kutuları ve rulo tavaları da koku yapar. Bunları balkona ya da bina dışına çıkarın.
Sirke, kahve telvesi ya da kesilmiş soğan gibi ev yöntemleri kokuyu kısmen maskeleyebilir ama asıl işi yapan havalandırmadır. Hava değişimi olmadan bu yöntemlerin etkisi sınırlıdır.
Boya sonrası ilk 48 saat için plan
Boya günü: Ekip çalışırken pencereler açık kalır. İş bittiğinde odayı en az birkaç saat havalandırın. Mümkünse o gece boyanan odada değil, başka bir odada uyuyun.
Ertesi gün: Sabah pencereleri tekrar açın. Su bazlı boyada koku bu noktada belirgin şekilde azalmış olur. Yatak odası iyi havalandırıldıysa ikinci gece kullanılabilir.
İkinci ve üçüncü gün: Koku çoğu zaman yalnızca kapalı dolap içlerinde ve köşelerde hissedilir. Dolap kapaklarını aralık bırakın.
Eşyalı evde boya yaptırıyorsanız yatak odasını işin ilk gününe almak, akşama kadar havalanmasına zaman tanır. Planlamayla ilgili diğer ipuçları için ev boyatmadan önce kontrol listemize göz atabilirsiniz.
Bebek, hamile ve evcil hayvanlı evler
Bebek, hamile ya da astım hassasiyeti olan biri varsa boya seçimi ve havalandırma daha da önem kazanır. Bu durumda düşük VOC’lu, kokusuz olarak tanımlanan boyalar tercih edilmeli ve boyanan odaya en az bir gece girilmemelidir. Sağlıkla ilgili özel bir durum varsa doktorunuza danışmanızı öneririz.
Kediler ve köpekler kokuya insanlardan çok daha duyarlıdır. Boya günü evcil hayvanları boyanan odadan uzak tutun, yeni boyanmış duvarlara sürtünmelerini engelleyin. Çocuk odası için boya seçimini çocuk odası renk seçimi ve güvenli boya yazımızda ayrıca anlattık.
Koku geçmiyorsa ne yapmalı?
Su bazlı boyada koku bir haftadan uzun sürüyorsa genellikle şu nedenlerden biri söz konusudur:
- Oda yeterince havalandırılmamıştır ve boya geç kurumuştur.
- Uygulamada solvent bazlı bir astar ya da vernik kullanılmıştır.
- Duvarda nem vardır; nemli yüzeyde boya geç kurur ve rutubet kokusu boya kokusuna karışır.
- Boya çok kalın katlar halinde sürülmüştür.
Bu durumda havalandırmayı birkaç gün daha sürdürmek çoğu zaman yeterlidir. Rutubet kokusu hissediyorsanız duvarın nem kaynağını kontrol ettirmek gerekir.
Sık yapılan hatalar
Kokunun geçmesi için odayı kapatıp beklemek: Kapalı odada koku azalmaz, birikir.
Kokuyu oda spreyiyle bastırmak: Sprey kokuyu maskeler ama havadaki bileşikleri azaltmaz; üstüne bir koku daha ekler.
Yağlı boyayı yatak odası kapısında kullanmak ve aynı gece orada yatmak: Ahşap boyası yapılan günlerde o odayı birkaç gün dinlendirmek daha sağlıklıdır.
Sık sorulan sorular
Yeni boyanmış odada aynı gece yatılır mı? Su bazlı boya kullanıldıysa ve oda gün boyu havalandırıldıysa çoğu zaman yatılabilir. Yine de mümkünse ilk geceyi başka bir odada geçirmek daha konforludur.
Kokusuz boya gerçekten kokusuz mu? Tamamen kokusuz değildir ama uygulama sırasında bile çok hafif kokar ve kısa sürede kaybolur. Hassas evler için en iyi seçenektir.
Kışın boya yaptırırsam koku daha uzun sürer mü? Soğuk havada kuruma yavaşladığı için koku biraz daha uzun sürebilir. Hafif ısıtma ve kısa ama sık havalandırmayla bu fark azalır.
Boya kokusu eşyalara siner mi? Su bazlı boyada genellikle sinmez. Perde ve tekstil ürünlerini boya bitene kadar kaldırmak yine de iyi bir önlemdir.
Kokusuz ya da düşük kokulu boya ile ev boyatmak istiyorsanız teklif formunda belirtmeniz yeterli. Ücretsiz teklif için iletişim sayfamızdan bize ulaşın.
